Toespraak Sabine Poleyn - ronde tafel Vlaams ontwikkelingsbeleid

Beste vrienden,
Dames en heren,
Collega’s,

Ik hoop dat u genoten hebt van de eenvoudige maaltijd en zelf ook uw ei hebt kunnen leggen. Als promotor ontwikkelingssamenwerking van onze Vlaamse CD&V-fractie ben ik nieuwsgierig naar uw bedenkingen bij het Vlaamse Noord-Zuidbeleid.

Het Vlaams ontwikkelingsbeleid is nog jong, nog geen 17 jaar oud, en dus stilletjesaan volwassen aan het worden. Deze legislatuur hebben we het kaderdecreet ontwikkelingssamenwerking goedgekeurd. Het kaderdecreet bepaalt dat we met het Vlaamse ontwikkelingsbeleid gaan voor (1) de bestrijding van armoede in het Zuiden, (2) een draagvlak in het Noorden en – niet onbelangrijk – (3) coherentie binnen de Vlaamse regering.

Beste vrienden,

als het van ons afhangt zal de volgende regering werk maken van meer coherentie. De principes die het kaderdecreet oplegt, nl. eigenaarschap, partnerschap, beleidsdialoog en erkenning van diversiteit, maar ook de voorwaarden die het kaderdecreet oplegt aan ons ontwikkelingsbeleid, met name dat ontwikkelingssamenwerking vanuit Vlaanderen ontwikkelingsrelevant moet zijn, maar ook ongebonden, geconcentreerd op enkele landen en sectoren , gecoördineerd met andere donoren, duurzaam en kwaliteitsvol. Deze principes en voorwaarden gelden niet alleen voor de volgende Vlaamse minister van ontwikkelingssamenwerking, maar moeten gelden voor de ontwikkelingsinitiatieven van alle Vlaamse ministers. CD&V zal dus een coherentietoets of procedure ontwikkelen om ervoor te zorgen dat alle Vlaams inspanningen voor het Zuiden mekaar versterken! Minister-President Peeters gaf al het voorbeeld om het beleid van havens en leefmilieu af te stemmen op de prioritaire partnerlanden. Maar ook – en vooral – onderwijs (waar toch meer van de Vlaamse ODA-middelen naartoe gaan dan naar het ontwikkelingsbeleid zelf), mobiliteit, economie en de andere bevoegdheden zouden zich moeten inschrijven in het Vlaamse kaderdecreet.

Voor CD&V concentreert het Vlaams ontwikkelingsbeleid zich op een aantal millenniumdoelstellingen, meer bepaald: gezondheidszorg, onderwijs, voedselzekerheid, water en ondernemerschap.

We beperken ons tot Zuidelijk Afrika. Indien er ruimte en middelen zijn voor een nieuwe prioritaire partner, én in het geval Zuid-Afrika kan doorschuiven naar het gewone buitenlandse beleid, willen wij onderzoeken of bepaalde provincies in Congo een mogelijke volgende partner kunnen worden. We zijn er immers van overtuigd dat we als Vlaamse overheid oog moeten hebben voor de banden die vele Vlamingen hebben met Congo en Congolezen. Wees gerust, we willen niet onbezonnen in een nieuwe verloving springen, onze ambitie is dit in een eerste fase te onderzoeken en maar door te gaan indien we een meerwaarde kunnen betekenen.

Vlaanderen heeft een sterke band met de provincies en de gemeentes. We moeten ons de vraag stellen of we ook met de lokale overheden het ontwikkelingsbeleid niet beter kunnen afstemmen en zo elkaars investeringen versterken. We willen ook complementair werken aan het federale ontwikkelingsbeleid. CD&V wil dus volgende legislatuur onderzoeken hoe de ontwikkelingsinspanningen met andere overheden in ons land beter kunnen afgestemd worden.

Beste vrienden,

De eerste decreten die het Vlaams ontwikkelingsbeleid bepaald hebben zijn de 3 decreten van 2004 betreffende: (1) steun aan projecten ontwikkelingseducatie, (2) het waarborgfonds voor microfinanciering en (3) de gemeentelijke convenanten ontwikkelingssamenwerking. Het kaderdecreet overkoepelt deze decreten, maar zij blijven 3 speerpunten van het Vlaamse beleid. CD&V wil volgende legislatuur elke van die decreten evalueren en verbeteren waar kan. Ik overloop onze prioriteiten.

- Minister-president Peeters benadrukte al het belang van lokaal ondernemerschap in het Zuiden voor lokale ontwikkeling en eigenaarschap. Als mensen hun eigen handel kunnen starten, komen ze makkelijker uit de armoede. CD&V wil daarom ook de volgende legislatuur echt het verschil kunnen maken met het waarborgfonds microfinanciering, en via de andere initiatieven zoals Helpdesk Import Vlaanderen, Ex-Change en andere instrumenten moeten het lokaal ondernemerschap stimuleren.

- Op het vlak van ontwikkelingseducatie willen we dat meer organisaties hun expertise vertalen in kwaliteitsvolle educatieve modellen. We willen innovatieve ideeën expliciet steunen. Ontwikkelingseducatie vormt immers de basis voor het creëren van een draagvlak voor een Noord-Zuidbeleid en is bij uitstek een Vlaamse bevoegdheid.

- De gemeentelijke convenanten zullen we mogelijk maken voor samenwerkingsverbanden tussen kleinere gemeentes. We voorzien meer middelen om meer gemeentes met een sterke visie de kans te bieden om een eerste fase van de convenant af te sluiten. De gemeentes met een stedenband willen we nog beter inhoudelijk ondersteunen zodat hun stedenband effectief kan slagen en dat de bestuurskracht in het Zuiden effectief vergroot.

- De vierde pijler, een relatief nieuw ontdekte groep binnen ontwikkelingssamenwerking beïnvloedt sterk het ontwikkelingsdenken. Vlaanderen moet deze initiatieven verder steunen zodat zij kunnen groeien in kwaliteit en duurzaamheid. We verwachten van de 3de pijler – de ngo’s- dat zij hen steunen om zich te kaderen binnen de ruimere Noord-Zuidverhoudingen en om te werken aan structurele oplossingen. Met dat perspectief voor ogen willen wij de ngo’s stimuleren om 4de pijler-organisaties begeleiden.

- Door de klimaatswijziging moeten we ons voorbereiden op steeds meer natuurrampen. Meer oog voor het klimaat in ons ontwikkelingsbeleid kan misschien humanitaire crises helpen voorkomen. Mensen in het Zuiden zijn immers de eerste slachtoffers van de verandering van het klimaat. CD&V wil daarnaast de noodhulp ontwikkelen tot een echt beleid, zodat ook onze noodhulp meer impact heeft en bijdraagt aan structurele oplossingen.

Beste vrienden,
Ik hoop dat deze middag u ervan overtuigd heeft dat ontwikkelingssamenwerking voor CD&V niet zomaar een bevoegdheid is. We gaan - ook en zeker in Vlaanderen - voor een volwassen ontwikkelingsbeleid. De voorbije legislatuur evolueerden we van een vrijblijvend en weinig transparante ontwikkelingssamenwerking naar een gekaderd beleid met visie en ambitie. Er ligt echter nog veel werk op de plank. De principes en voorwaarden van het kaderdecreet moeten nog concreet gemaakt worden, en het hele Vlaamse beleid doordringen. De middelen willen we meer geconcentreerd inzetten, en we willen vernieuwing stimuleren. De wereld is niet in één dag verbeterd.

Dames en heren,

U heeft ons aangenaam verrast. Met zo’n 159 anderen deelde u uw tijd en ervaring met ons. Het geeft aan dat u vertrouwen hebt in CD&V, in de politiek. U kunt erop rekenen dat wij dit vertrouwen niet beschamen.

Het denkwerk dat aan alle ronde tafels gebeurde zullen wij intern verder bespreken en verwerken tot een nota voor het ontwikkelingsbeleid van morgen. Want Vlaanderen is ambitieus, ook voor het Zuiden!

Van harte dank voor uw inspirerende ideeën en opbouwende kritiek, u hoort nog van ons.

Sabine Poleyn

Vlaams Volksvertegenwoordiger
CD&V-promotor ontwikkelingssamenwerking

16 maart 2009