Sabine Poleyn Vlaams Volksvertegenwoordiger

Schriftelijke vraag van mevrouw Sabine Poleyn tot mevrouw Ingrid Lieten, Viceminister-president van de Vlaamse regering, Vlaams minister van Innovatie, Over-heidsinvesteringen, Media en Armoedebestrijding betreffende het beleidsdomein Media in Ontwikkelingssamenwerking

In de beleidsnota Media 2009-2014 lezen we geen concrete beleidsopties over een eventueel beleid vanuit dit beleidsdomein aan het Vlaamse ontwikkelingsbeleid.

Vanuit het belang van transparantie van het ontwikkelingsbeleid dat de minister de komende jaren wil voeren graag volgende vragen.

1. Welk ontwikkelingsbeleid wil de minister voeren vanuit het beleidsdomein Media deze legislatuur (2009-2014)? Welke middelen wil zij ter beschikking stellen? Hoe ziet zij dit evolueren de komende jaren?

2. Baseert de minister zich hiervoor op de principes, doelstellingen en voorwaarden zoals geformuleerd in het kaderdecreet ontwikkelingssamenwerking van 2007?

3. Werd het ontwikkelingsbeleid dat vanuit Media gevoerd werd de voorbije jaren geëvalueerd? Met welk resultaat?

4. Heeft de minister dit beleid afgestemd met de minister-president, coördinerend minister voor ontwikkelingssamenwerking?

1. Het klopt inderdaad dat er geen concrete beleidsopties aangaande het Vlaams ontwikkelingsbeleid zijn opgenomen in de beleidsnota Media 2009-2014.

Rond het ontwikkelingsbeleid is er vanuit het beleidsdomein media weinig marge tot concrete beleidsmaatregelen; het zijn vaak de media zelf die op basis van de actualiteit rapporteren rond ontwikkelingssamenwerking en ontwikkelingsbeleid. De beheersovereenkomst met de VRT 2007-2011 stelt wel in artikel 1 §4 dat de VRT het Noord-Zuid beleid van de Vlaamse overheid steunt. Ook in de nieuwe beheersovereenkomst met de VRT zal aandacht besteed worden aan pluriformi-teit en diversiteit van de berichtgeving op de VRT (inclusief ontwikkelingsbeleid), zonder daarbij te raken aan de redactionele autonomie.

Wat beeldvorming in de media betreft kan ik wel onderstaande informatie en gegevens meedelen. Deze gegevens zijn afkomstig van het Elektronisch Nieuwsarchief. Ze geven een overzicht van de tijd gespendeerd aan het thema ontwikkelingssamenwerking en de algemene problematiek van derde wereldlanden in het nieuws. Voor deze gegevens heeft het ENA beroep gedaan op haar databestand, dat ondertussen de gecodeerde nieuwsuitzendingen van 19u op VRT en VTM van 2003 tot september 2009 bevat. In onderstaande analyse is elk nieuwsitem, waarvan één van de drie themacodes het thema ontwikkelingssamenwerking of een andere code dat over derde wereldlanden gaat, meegerekend. De percentages geven de frequentie op het totale nieuwsaanbod van de Vlaamse zenders weer.

In de eerste figuur en tabel zien we de frequentie van de nieuwsitems die puur over ontwikke-lingssamenwerking gaan. In het codeboek is hier een aparte code voor.

Figuur 1: percentage nieuwsaanbod ontwikkelingssamenwerking per zender per jaar

Tabel 1: percentage nieuwsaanbod ontwikkelingssamenwerking per zender per jaar

	VRT	VTM	TOTAAL
2003	0,62	0,14	0,39
2004	0,55	0,33	0,44
2005	1,09	0,25	0,68
2006	0,59	0,29	0,44
2007	0,29	0,26	0,28
2008	0,43	0,23	0,33
2009	0,69	0,35	0,52

De percentages liggen laag, de één procent wordt niet overschreden. VRT geeft meer aandacht aan het thema. Kijken we naar het totaal dan zien we dat er nog geen half procent van het nieuwsaanbod gespendeerd wordt aan het thema ontwikkelingssamenwerking. In 2005 is er een stijging merkbaar, dit is waarschijnlijk het gevolg van de Tsunami die verschillende Aziatische landen trof op 26 december 2004. Deze ramp zal net als de aardbeving in Haïti in 2010, een vloedgolf van aandacht teweegbrengen voor ‘ontwikkelingssamenwerking’. VTM spendeert in tegenstelling tot de verwachte trend dan weer minder tijd aan het thema ontwikkelingssamen-werking.

Kijken we naar de thema’s die over derde wereldlanden in het algemeen gaan, zien we dat ze toch vaker in het nieuws komen.

	VRT	VTM	TOTAAL
2003	1,48	0,93	1,21
2004	1,45	0,79	1,12
2005	3,55	1,39	2,49
2006	1,56	0,58	1,05
2007	0,51	0,36	0,44
2008	1,10	0,71	0,91
2009	1,08	0,77	0,92

In deze grafiek zien we dat VTM minder aandacht besteedt aan derde wereldlanden, maar toch dezelfde trend volgt als VRT. De nasleep van de tsunami heeft ook hier duidelijk zijn invloed gehad. Hier schommelt het aanbod rond de één procent.

Naast de informatie over mediabeeldvorming via bovenvermelde statistische gegevens afkomstig van het ENA is er ook nog een rapport van het Vlaams vredesinstituut over buitenlandbericht-geving, onder de titel ‘Een venster op de wereld. De actuele staat van buitenlandberichtgeving: feiten, impact en actieruimte’. Deze studie – die dateert van oktober 2009, omvat verdere details over beeldvorming in de media en is te downloaden via de site van het Vlaams Vredesinstituut, link: http://www.vlaamsvredesinstituut.eu/get_pdf.php?ID=286&lang=NL.

2-3. Wegens het beperkte raakvlak tussen media en ontwikkelingssamenwerking, is er vanuit media nauwelijks een echt ontwikkelingsbeleid gevoerd, en werd dit ook niet geëvalueerd.

4. Er werd tot op vandaag vanuit media nauwelijks een echt ontwikkelingsbeleid gevoerd. Dit werd tot op heden evenmin – specifiek wat media betreft – afgestemd met de minister-president. Desalniettemin zal ik, als er concrete projecten zouden worden ontwikkeld, overleg plegen met de minister-president om af te stemmen.