Schriftelijke vraag van Vlaams volksvertegenwoordiger Sabine Poleyn aan de heer Pascal Smet, Vlaams minister van Vlaams Minister van Onderwijs en Vorming, Jeugd, Gelijke Kansen en Brussel betreffende de herdenking van de Groote Oorlog

De Vlaamse Regering is de herdenking van 100 jaar Groote Oorlog aan het voorbereiden. Minister van Toerisme Bourgeois coördineert alle initiatieven en Toerisme Vlaanderen bereidt het voor. De bedoeling van de regering was om meerdere beleidsdomeinen bij de herdenking te betrekken, onder andere Onderwijs.

In de Beleidsnota Onderwijs stelt de minister eveneens dat dit wervend project als een hefboom gebruikt moet worden voor toerisme, cultureel en onroerend erfgoed, wetenschappelijk onderzoek, internationaal beleid, onderwijs, vredeseducatie en herinneringseducatie.

Omdat het een ideale aanleiding is om het educatief aanbod rond vredeseducatie – zowel de grote als kleine vrede - voor scholen en eventuele andere uit te breiden en te verdiepen, graag volgende vragen:

1. Hoe bereidt de minister het onderwijsluik van de herdenking van de Eerste Wereldoorlog voor? Wie wordt hierbij betrokken? Welke timing wordt gehanteerd?

2. Welke doelstellingen wil hij vanuit onderwijshoek bereiken met de herdenking? Ziet hij een rol weggelegd voor een coördinerende website met een overzicht van kwaliteitsvol educatief materiaal? Overweegt hij de bedenkingen van het Vlaams Vredesinstituut zoals aangegeven tijdens de bespreking van de beleidsnota mee te nemen?

3. Welke middelen zal de minister hiervoor ter beschikking stellen? Ik denk bijvoorbeeld aan een extra stimulans via Dynamo² rond vredeseducatie.

Antwoord
op vraag nr. 226 van 17 februari 2010
van sabine poleyn

1.   Het beleidsdomein Onderwijs en Vorming is, net als de andere beleidsdomeinen, vertegen-woordigd in de centrale werkgroep op Vlaams niveau onder voorzitterschap van het Departement Internationaal Vlaanderen. Deze werkgroep is momenteel een plan van aanpak aan het voor-bereiden. De projecten die vanuit de verschillende beleidsdomeinen worden opgezet, dienen uiteraard te passen in de timing, visie en doelstellingen uiteengezet in de nota van de centrale werkgroep.

      Voor het onderwijsveld spreekt het voor zich dat de activiteiten rond de herdenking van WOI geplaatst worden in het kader van herinneringseducatie, zoals het de voorbije jaren heeft vorm gekregen. Zoals u weet, heeft de Vlaamse Regering tijdens de vorige legislatuur op dit vlak een centrale rol toegekend aan de vzw Kazerne Dossin. In de schoot van de vzw is een Bijzonder Comité Herinneringseducatie (BCH) opgericht dat is samengesteld uit een aantal belangrijke actoren actief op het vlak van herinneringseducatie (Joods Museum voor Deportatie en Verzet, Fort van Breendonk, de Auschwitz Stichting, In Flanders Fields, Oorlog en Vrede in de Westhoek…), de pedagogische begeleidingsdiensten van de verschillende onderwijsnetten en het Beleidsdomein Onderwijs en Vorming. Dit Bijzonder Comité bundelt heel wat expertise: samen werken de leden aan het verhogen van de kwaliteit van de ondersteuning van herinneringseducatie o.a. via coördinatie en afstemming tussen de aanbieders. De organisaties met een specifieke werking rond WOI zijn ook ruim vertegenwoordigd in het BCH. Ook die entiteiten binnen het beleidsdomein onderwijs en vorming die op WO1 inzetten, zullen dit ook doen in afstemming met alle relevante partners.

2.   De doelstellingen van de herdenking van WOI moeten om te beginnen aansluiten bij de algemene doelstellingen uitgetekend door de centrale werkgroep (zie hoger). Het sensibiliseren rond thema’s als verdraagzaamheid, interculturele dialoog en internationale verstandhouding met het oog op een open en tolerante samenleving is één van de centrale doelstellingen van de gecoördineerde activiteiten rond de herdenking van WOI. Dit is bij uitstek een taak voor het onderwijs. Tegelijkertijd moeten de doelstellingen aansluiten bij de doelen vervat in de eindtermen. Zoals u weet zijn eindtermen doelstellingen die voor elke school verplicht zijn en die het Vlaams Parle-ment bij decreet vastlegt. In het basis, maar vooral in het secundair onderwijs zijn er verschillende eindtermen die de hoger vermelde sensibiliserende taak beogen. In de nieuwe vakoverschrijdende eindtermen voor het secundair onderwijs bijvoorbeeld (die worden ingevoerd in september 2010) verwijzen twee eindtermen expliciet naar ‘leren uit het verleden’:
-     “de leerlingen trekken lessen uit historische en actuele voorbeelden van onverdraagzaamheid, racisme en xenofobie” en
-     “de leerlingen geven voorbeelden van de potentieel constructieve en destructieve rol van conflicten”.
Wat uw vraag naar een coördinerende website betreft, verwijs ik opnieuw naar het BCH. Het BCH heeft een dubbele opdracht: enerzijds zorgen voor structureel overleg tussen de verschillende aan-bieders van ondersteuning op het vlak van herinneringseducatie, anderzijds het stimuleren van de kwaliteit van het ondersteuningsaanbod op het vlak van herinneringseducatie. Het overleg heeft o.a. reeds geleid tot een website en database www.herinneringseducatie.be. Deze database omvat een groot aantal herinneringseducatieve sites en projecten in de brede zin van het woord. De database kan men consulteren via een zoekfunctie op de website. Zo kunnen leraren en leerlingen op een eenvoudige manier dit aanbod kiezen dat het best aansluiten bij hun behoeften en noden.

      Wat de bedenkingen van het Vlaams Vredesinstituut, vind ik het vooral belangrijk dat naar afstemming wordt gezocht met het BCH. Dit orgaan is immers in het leven geroepen om het beleid rond ‘leren uit het verleden’ op een kwaliteitsvolle manier te ondersteunen en te stimuleren. Naar aanleiding van de door het Vlaamse Vredesinstituut gepubliceerde achtergrondnota over herinneringseducatie, heeft eind 2009 een gesprek plaatsgevonden tussen vertegenwoordigers van het BCH, de auteur van de achtergrondnota en de directeur van het Vredesinstituut. Daarbij zijn de mogelijkheden tot samenwerking in de toekomst afgetast. Zo zal het Vredesinstituut deelnemen aan een forumdag op 30 maart 2010 waarop het BCH alle aanbieders van herinneringseducatie wil uitnodigen om elkaar beter te leren kennen en naar gezamenlijke doelstellingen te zoeken.

3.   Het plan van aanpak van de centrale werkgroep voorziet om in een eerste fase zoveel mogelijk reguliere subsidiekanalen aan te spreken, waaronder het vernieuwde dynamo3. De centrale werkgroep zal daarnaast in de loop van 2010 een financieringskader uitwerken.