Sabine Poleyn Vlaams Volksvertegenwoordiger

VOORSTEL TOT RESOLUTIE VAN DE DAMES SABINE POLEYN, STERN DEMEULENAERE
EN DE HEREN PHILIPPE DE COENE, JEF TAVERNIER .

Op 1 december 2008 legde Paul Breyne, gouverneur van West-Vlaanderen, met de instellingen hoger onderwijs in West-Vlaanderen het West-Vlaams plan voor hoger onderwijs en onderzoek in de provincie voor aan de politieke partijen en socio-economische actoren.Het plan ontwikkelt een visie op de uitbouw van het hoger onderwijs en onderzoek in de provincie en ijvert voor een kennisgedreven toekomst voor West-Vlaanderen.

In 2008 studeerden 13 792 jongeren af aan de West-Vlaamse hogescholen en 1130 aan de KULeuven campus Kortrijk. Ruim 57% van de West-Vlaamse jongeren studeert verder, dat is een hoog cijfer in vergelijking met andere provincies. In verhouding zijn er wel minder West-Vlaamse jongeren die aan de universiteit studeren, net omwille van het beperkte aanbod.

Veel jongeren zoeken dus andere horizonten op om te studeren. Op zich is dit zeer positief. Het wordt problematisch wanneer ze na hun studies vaak niet terugkomen. West-Vlaanderen kent een negatief migratiesaldo bij 20- tot 35-jarigen. De ‘braindrain’-cijfers zijn lichtjes verbeterd door innovatieve hogere opleidingen bij West-Vlaamse instellingen.

Een bijkomend gevolg van het beperktere aanbod aan hoger onderwijs en meer bepaald academisch hoger onderwijs, is dat er zeer weinig onderzoeksmiddelen naar projecten gaan van het West-Vlaamse hoger onderwijs. Slechts 1,4 % van de Vlaamse onderzoeksmiddelen wordt in West-Vlaanderen ingezet..

Dit heeft zijn gevolgen voor de regionale economie. Minder hoger onderwijs en minder onderzoek betekent minder innovatie en minder aantrekkelijke jobs voor jonge hooggeschoolden.

De bedoeling van het plan van de gouverneur is om alle krachten in West-Vlaanderen te bundelen en in te schrijven in het ‘Vlaanderen in actie’-plan dat van Vlaanderen een topregio wil maken, wat in de huidige economische context meer dan ooit belangrijk is.

De visienota ijvert voor meer kennisontwikkeling en –verspreiding in het hoger onderwijs, binnen 6 zorgvuldig gekozen kennisdomeinen, en omvat zowel een luik over meer onderzoek (kennisontwikkeling) als over het belang van een goed onderwijsaanbod (kennisverspreiding).

Kennisontwikkeling: Onderzoeksinvesteringen bundelen.
West-Vlaanderen kiest 6 kennisdomeinen waarbinnen sterk innovatief samengewerkt wordt tussen onderwijs, onderzoek en bedrijfsleven. Deze sluiten aan bij de Vlaamse speerpunten van het wetenschapsbeleid. Het gaat om: .

ontwerp, proces- en productontwikkeling, systematische creativiteit en innovatie, toegepaste kunst
materialen en materiaalonderzoek, vooral kunststoffen, vezels, textiel
gezondheid en welbevinden, vooral gezondheidszorg, vergrijzing en voeding
onderwijs en kennisoverdracht, onderwijstechnologie en – innovatie
milieu en milieubeheersing, vooral aquatisch milieu en duurzame energie
internationaal, intercultureel, grensregio’s, grensoverschrijding, toerisme, logistiek.

Binnen deze domeinen worden onderzoeksinvesteringen gebundeld. ‘Laagdrempelig’ onderzoek kan via kennisvalorisatie een opstap zijn naar meer innovatie bij KMO’s. De ‘Hoogdrempelige’ vormen van onderzoek die meer fundamenteel van aard zijn, moeten op internationaal vlak meekunnen.

Kennisverspreiding
Vernieuwende opleidingen zullen in West-Vlaanderen mogelijk moeten gemaakt worden, gesteund op kennisontwikkeling.
Met het rationalisatieproces zal omzichtig en verstandig moeten worden omgegaan, rekening houdende met de verwachtingen in het sociaaleconomische veld.
Het volledig aanbod van driejarige academische bachelors kan gerealiseerd worden.
Selectieve initiatieven op masterniveau moet worden toegelaten.
Samenwerken voor initiatieven van levenslang leren.
Schakelprogramma’s worden geoptimaliseerd , zodat studenten vlotter kunnen doorstromen.-

Een aantal kritische succesfactoren moet worden vervuld om dit globale plan te kunnen realiseren, waaronder:
- De grensoverschrijdende samenwerking voor studenten en docenten moet nog veel sterker worden uitgebouwd,
-Voor een coherent stelsel van hoger onderwijs is het nodig de mobiliteit te verbeteren (zowel binnen de provincie als om de bereikbaarheid van grensoverschrijdende initiatieven te verbeteren.

Een West-Vlaams fonds voor kennisgedreven ontwikkeling moet gestijfd worden. Dat kan mits:
- Het project ook positief onthaald wordt door de bedrijven.
- De associaties zich engageren voor extra onderzoeksmiddelen, voldoende campussen en koppeling van nieuwe unieke opleidingen aan de clusters die voorop worden gesteld in West-Vlaanderen.
- De samenwerking tussen de onderwijsinstellingen en de bedrijven effectief concreet wordt in elk project.
- Er een concrete invulling komt van het plan, zowel wat betreft het financiële plaatje als de concrete projecten.

Wanneer relevante actoren, zoals de provincie West-Vlaanderen, de Vlaamse Gemeenschap en het Vlaamse Gewest, de instellingen hoger onderwijs, de bedrijven, de onderzoeksactoren en anderen nu de handen in elkaar slaan, kan dit een gedeeld en gedragen plan worden dat de West-Vlaamse economie op een topniveau brengt op basis van sterk onderzoek en sterke opleidingen.

1° De Lissabonstrategie met betrekking tot onderwijs in Europa;
2° Het Pact 2020 van de Vlaamse Regering;
3° Het beperkte aanbod hoger onderwijs in West-Vlaanderen en de sociaaleconomische, maatschappelijke en demografische gevolgen daarvan;
4° De beperkte onderzoeksmiddelen in West-Vlaamse onderwijsinstellingen als gevolg van het beperkte aanbod academische opleidingen;
5° De aanbevelingen in de ‘nota-Breyne’: “Toekomstvisie voor een kennisgedreven toekomst voor West-Vlaanderen “ van 01 december 2008 met betrekking tot het opleidingenaanbod;
6° De aanbevelingen in de ‘nota-Breyne’: Toekomstvisie voor een kennisgedreven toekomst voor West-Vlaanderen “ van 01 december 2008 met betrekking tot het onderzoeksfonds “West-Vlaams Fonds voor Kennisgedreven Ontwikkeling” ;
7° Het engagement van de Associatie KULeuven en Associatie UGent;
8° Het engagement van de bedrijfswereld en de socio-economische partners;
9 ° De schriftelijke vraag van Sabine Poleyn aan minister van Economie Ceysens van 23 december 2008 betreffende de beperkte onderzoeksmiddelen in West-Vlaanderen;
10 ° Het antwoord van minister van Onderwijs Vandenbroucke op vragen betreffende onderzoek en hoger onderwijs in Vlaanderen van Sabine Poleyn, Philippe De Coene en Jef Tavernier op 19 maart 2009;

onder voorbehoud van een bekwame aanpak van het rationalisatieproces, initiatieven te nemen om de onderwijsbevoegdheden van de instellingen hoger onderwijs in West-Vlaanderen aan te passen, bij voorkeur binnen de 6 gekozen kennisdomeinen

1 ontwerp, proces- en productontwikkeling, systematische creativiteit en innovatie, toegepaste kunst
2 materialen en materiaalonderzoek, vooral kunststoffen, vezels, textiel
3 gezondheid en welbevinden, vooral gezondheidszorg, vergrijzing en voeding
4 onderwijs en kennisoverdracht, onderwijstechnologie en – innovatie
5 milieu en milieubeheersing, vooral asuatisch milieu en duurzame energie
6 internationaal, intercultureel, grensregio’s, grensoverschrijding, toerisme, logistiek.

Specifieke aandacht te hebben voor de noden van de jongeren uit de Westhoek, bij voorbeeld door middel van het hoger beroepsonderwijs.
Grensoverschrijdende samenwerking tussen instellingen hoger onderwijs te stimuleren ondermeer via verbetering van de mobiliteit en logistieke ondersteuning, onder meer in het kader van de Europese Groepering voor Territoriale samenwerking EGTS Lille-Kortrijk-Tournai en EGTS Flandre-Dunkerque-Côte d'Opale .

Te onderzoeken hoe een onderzoeksfonds voor West-Vlaanderen vorm kan krijgen
Te overwegen hoe aan de middelen voor Projectmatig Wetenschappelijk Onderzoek als volwaardige component in de onderzoeksfinanciering van de hogescholen een meer structureel karakter kan worden toegekend.